Amino Asitler Ne İşe Yarar?

Amino Asitler Ne İşe Yarar

Amino Asitler Nedir? Ne işe Yarar?

Amino asitler; yaşamın veya proteinin yapı taşları denir. İnsan vücudunun protein oluşturmaya yardımcı olmak için kullandığı organik bileşiklerdir. Tüm amino asitler oksijen, karbon, hidrojen ve azot içerir. 

Üç farklı amino asit türü vardır ve bunlar:

  • Gerekli amino asitler
  • Şartlı amino asitler
  • esansiyel olmayan amino asitler

Esansiyel olmayan ve şartlı amino asitler, besin alımından bağımsız olarak vücut tarafından yapılırken, esansiyel amino asitler yediğimiz gıdalardan gelir. Protein açısından zengin bir diyet, vücudun yeterli esansiyel amino asitleri alan önemli bir parçası olarak kabul edilir. 

Genel olarak, insanlar amino asit takviyeleri hakkında konuştuğunda, vücudun kendi başına üretmediği dokuz temel amino asitten bir veya daha fazlasını içeren takviyelerden bahsediyorlar. Bunlar şunları içerir: 

  • Lizin 
  • lösin
  • triptofan 
  • histidin 
  • izolösin 
  • metionin 
  • fenilalanin 
  • treonin 
  • valin

Arginin çocuklar için gereklidir ancak tipik olarak amino asit takviyelere ilave edilmemektedir.

Dallı zincirli amino asitler, takviyelerde yaygın olarak bulunan bir grup esansiyel amino asittir. Dallı zincirli, üç temel amino asidi ifade eder: lösin, izolösin ve valin. 

Esansiyel amino asitler tipik olarak uygun diyet ve beslenme yoluyla alınır. Bazen amino asit takviyesi önerilmektedir. 

Et, balık, süt ürünleri ve yumurtadan yeterli miktarda protein içeren bir diyet tipik olarak ihtiyaç duyulan tek şeydir. Kanser gibi hastalıkların tedavisi sırasında veya aşırı stres altındayken ek amino asitler önerilebilir.

 

Esansiyel Amino Asit Türleri

Aşağıdakiler dahil birçok esansiyel amino asit türü vardır:

Lizin

Lizin, kas inşa etmede, kemik gücünü korumada, yaralanma veya ameliyattan sonra iyileşmeye yardımcı olmada ve hormonları, antikorları ve enzimleri düzenlemede hayati bir rol oynar. Ayrıca antiviral etkileri olabilir.

Lizin eksikliği hakkında çok fazla araştırma mevcut değildir, ancak sıçanlar üzerinde çalışma lizin eksikliğinin stres kaynaklı kaygıya yol açabileceğini göstermektedir.

Histidin

Histidin büyümeyi, kan hücrelerinin oluşumunu ve doku onarımını kolaylaştırır. Ayrıca, miyelin kılıfı adı verilen sinir hücrelerinin üzerindeki özel koruyucu örtünün korunmasına da yardımcı olur.

Vücut, histidini bağışıklık, üreme sağlığı ve sindirim için çok önemli olan histamine metabolize eder. Obezite ve metabolik sendromu olan kadınları içeren bir çalışmanın sonuçları, histidin takviyelerinin BMI ve insülin direncini azaltabileceğini düşündürmektedir.

Eksiklik anemiye neden olabilir ve düşük kan seviyeleri, artrit ve böbrek hastalığı olan kişilerde daha yaygın gibi görünmektedir.

Treonin

Treonin, diş minesi, kollajen ve elastinin bir bileşeni olduğu için sağlıklı cilt ve dişler için gereklidir. Yağ metabolizmasına yardımcı olur ve hazımsızlık, kaygı ve hafif depresyonu olan kişiler için faydalı olabilir.

Metionin

Metionin ve esansiyel olmayan amino asit sistein, cilt ve saçın sağlığı ve esnekliğinde rol oynar. Metionin ayrıca tırnakların güçlü kalmasına yardımcı olur. Selenyum ve çinkonun uygun şekilde emilmesine ve kurşun ve cıva gibi ağır metallerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur.

Valin

Valin, zihinsel odaklanma, kas koordinasyonu ve duygusal sakinlik için gereklidir. İnsanlar kas büyümesi, doku onarımı ve enerji için valin takviyeleri kullanabilir.

Eksikliği uykusuzluğa ve zihinsel işlevin azalmasına neden olabilir.

İzolösin

İzolösin, yara iyileşmesi, bağışıklık, kan şekeri regülasyonu ve hormon üretimine yardımcı olur. Öncelikle kas dokusunda bulunur ve enerji seviyelerini düzenler.

Yaşlı yetişkinler, genç insanlara göre izolösin eksikliğine daha yatkın olabilir. Bu eksiklik kas erimesine ve titremeye neden olabilir.

Lösin

Lösin, kan şekeri seviyelerini düzenlemeye yardımcı olur ve kas ve kemiğin büyümesine ve onarımına yardımcı olur. Ayrıca yara iyileşmesi ve büyüme hormonu üretimi için de gereklidir.

Lösin eksikliği deri döküntülerine, saç dökülmesine ve yorgunluğa neden olabilir. Fenilalanin, vücudun diğer amino asitlerin yanı sıra protein ve enzimleri kullanmasına yardımcı olur. Vücut, fenilalanin'i belirli beyin işlevleri için gerekli olan tirozine dönüştürür. Fenilalanin eksikliği, nadir de olsa, bebeklerde kilo alımına neden olabilir. Ayrıca yetişkinlerde egzama, yorgunluk ve hafıza sorunlarına neden olabilir.

Fenilalanin

Fenilalanin genellikle üreticilerin diyet gazlı içecekler yapmak için kullandıkları yapay tatlandırıcı aspartamda bulunur. Yüksek dozlarda aspartam beyindeki fenilalanin düzeylerini artırabilir ve kaygı ve gerginliğe neden olabilir ve uykuyu etkileyebilir.

Fenilketonüri (PKU) adı verilen nadir bir genetik bozukluğu olan kişiler fenilalanin'i metabolize edemezler. Sonuç olarak, bu amino asidi yüksek düzeyde içeren yiyecekleri tüketmekten kaçınmalıdırlar. Triptofan, bebeklerde uygun büyüme için gereklidir ve serotonin ile melatonin öncüsüdür. Serotonin iştah, uyku, ruh hali ve ağrıyı düzenleyen bir nörotransmitterdir. Melatonin ayrıca uykuyu düzenler.

Triptofan

Triptofan bir yatıştırıcıdır ve bazı uyku yardımcılarının bir bileşenidir. Bir çalışma, triptofan takviyesinin sağlıklı kadınlarda zihinsel enerjiyi ve duygusal işlemeyi iyileştirebileceğini göstermektedir.

Triptofan eksikliği, bunama, deri döküntüleri ve sindirim sorunlarına yol açabilen pellagra adı verilen bir duruma neden olabilir

Amino asitler yararlıdır çünkü:

  • Sindirime yardımcı olur
  • Vücut dokusunu ve büyüme sürecini onarmaya yardımcı olur
  • Vücut tarafından enerji kaynağı olarak kullanılır

Herhangi bir ilaç veya takviye gibi, riskleri ve faydaları vardır. Temel bir amino asit karışımı ile takviyenin genel sağlığınızı iyileştirip iyileştirmeyeceğini görmek için sağlık uzmanınıza danışabilirsiniz.  >Kas Fonksiyonu

Uygun amino asit seviyeleri kas gelişimi ve gücü için önemlidir. İnsan kasının atrofisi (kas küçülmesi) ve Hipertrofi (büyümesi) arasındaki dengeyi kontrol etmeye yardımcı olurlar.

Beslenmenizi esansiyel amino asitlerle desteklemek, vücudunuza nitrojen tedarikini artırabilir. Ayrıca iskelet kaslarınızda depolanan amino asit miktarının korunmasına da yardımcı olabilir.  

Faydaları

Spor Performansı

Amino asitler sıklıkla yüksek proteinli bir diyetle birlikte tüketicilere sunulmaktadır. Egzersizden kısa bir süre önce veya sonra esansiyel amino asitleri tüketirseniz kas büyümenizi arttırabilirler. >Amino asitler ayrıca egzersiz iyileşme döneminde yardımcı olabilir. Bununla birlikte, amino asitlerle takviye yapmak ile sadece yüksek proteinli bir diyet yemek arasında önemli bir fark olup olmadığı belirsizdir. 

Kan Şekeri Seviyeleri

Amino asitlerin kan şekeri seviyelerine faydalı olduğu gösterilmiştir. Aminoasit alan tip diyabetli bazı kişiler, insülin seviyelerini etkilemeden kan şekerlerini düşürebilir. Amino asit takviyelerinin kan şekeri üzerindeki uzun vadeli etkilerinin ne olabileceği belirsizdir.

Cilde Etkisi

Amino asit takviyesi alan genç kadınlar genel cilt durumlarını ve nem seviyelerini iyileştirebilir. Ayrıca kas kütlelerini de geliştirebilirler.

Etiketler: amino asitler ne ise yarar, Amino asit nedir, zararları mıdır
Ekim 08, 2021
Listeye dön